مەھمۇت قەشقەرى - سېلىشتۇرما تىلشۇناسلىقنىڭ ئاساسچىسى ئۇيغۇر پروزىچىلىقىدىكى باياننىڭ ئۆزگىرىشى توغرىسىدا بالىلار ئەدەبىياتىنىڭ ئوقۇشتىكى ئورنى ۋە رولى توغرىسىدا ئەدەبىي خاتىرىلەر «لوپنۇق»لارنىڭ ئېتنىك مەنبەسى ئۈستىدە ئىزدىنىش سەنئەت، ئەينىيەت ۋە سىياسەت ئۇلۇغ ئالىم مەھمۇد قەشقەرى ۋە بۈيۈك تىل قامۇسى «تۈركىي تىللار دىۋانى» مەلىكە مېھرىلىقا (خەلق داستانى) «قۇتادغۇ نىلىك» داستانى بىلەن «سۇنزىنىڭ ھەربىي ئىشلار دەستۇرى» ھەققىدە سېلىشتۇرما كېسەللىككە سەۋەپ قىلىشتىكى بەزى خۇراپىيلىقلىرىمىز

چاغاتاي ئەدەبىي تىلىنىڭ ئۇيغۇر تىلى تەرەققىياتى تارىخىدا تۇتقان ئورنى «مۇئىمىنلەر گويا بىر تەنگە ئوخشايدۇ» دېگەن ھەدىس توغرىسىدا ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلىنىڭ شەكىللىنىش جەريانى بۈگۈنكى دەۋر خوتەن مائارىپى ئازادلىقتىن بۇرۇنقى سودا - تىجارەت ئەھۋالى توغرىسىدا شائىر قادىرخان يېتىمى ۋە ئۇنىڭ «دىۋان يېتىمى» ناملىق دىۋانى توغرىسىدا «قوڭغۇز يېگەن دولانلىق»قا ئىزاھ «جاھىل بالا» نىڭ كەشپىياتلىرى (ئەكرەمجان لېتىپ) بەدەخشانلىق غالچىلارنىڭ جەنۇبىي شىنجاڭدا تۇغدۇرغان پاراكەندىچىلىك ۋەقەلىرى ئىسمائىل بەگ

شېھىد ئوغلى شېھىد ئابدۇلئەھەد خان بارات مىڭ ئەرگە تەڭ بىر ئايال – ئۇممۇ ئۇمارە نۇسەيبە بىنتى كەئب فىقھىي مەزھەبلەر تارىخى — مۇقەددىمە ئادەم «ئۆلتۈرۈپ» بېقىش ﻳﺎﺯﻏﯘﭼﻰ ﺑﻮﻟﯘﺷﻨﯩﯔ ﺯﯙﺭﯛﺭ ﺷﻪﺭﺗﻠﯩﺮﻯ ئوسمانىيلار مېمارچىلىقىنىڭ بايراقدارى سىنان پاشا ئىستىغپار ئېيتىپ تۇرۇشنىڭ پايدىلىرى ﻏﯘﻟﺠﺎ ﺳﯘﻟﺘﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﯞﻩ ﺗﺎﺭﺍﻧﭽﯩﻼﺭ ﻛﯩﻤﻠﻪﺭ؟ (1908) مەكتۇپ (6) ۋىرۇستىن كېيىنكى دۇنيا ۋە شەرقىي تۈركىستان

مۇڭغۇل تىلىدىكى «خوتۇن كۈن» كەلىمىسى ھەققىدە قىسقىچە مۇلاھىزە «قەشقەر » ۋە «سۇلى» نامىنىڭ ئېتمولوگىيەسى « ئەتەبەتۇلھەقايىق » داستانىدا ئىپادىلەنگەن ئىلىم – مەرىپەت توغرىسىدىكى قاراشلار يەكەن سەئىدىيە خانلىقىنىڭ قۇرۇلغان ۋاقتى توغرىسىدا ئېنىقلىما فەرىدۇددىن ئەتتارنىڭ ئۇيغۇر ئەدەبىياتىدىكى ئىزداشلىرى تىلنىڭ كۈلتۈر بىلەن بولغان مۇناسىۋىتى ئىسلام ئالىمىدىكى تىراگىدىيەلەر ئۇنىڭ تارىخىي سەۋەبلىرى ما جۇڭيىڭ، يولۋاسقا مەجبۇرىي ئەسكەر بولغان چاغلىرىم قاراخانىيلارنىڭ قۇرغۇچىلىرى ئۈستىدە تەتقىقات موڭغۇل - ئۇيغۇر ۋە باشقا قېرىنداشلار تىللار ئارسىدىكى يىلتىزداشلىق

«ئىزدىنىش» رومانى توغرىسىدا مەخسۇس تەتقىقات ماناس ئىپوسىدىكى ئاتقا ئائىت ئاتالغۇلار ھەققىدە ئىزدىنىش زوردۇن سابىر پروزا ئىستېتىكىسى ئۈستىدە تەتقىقات مۇھەممەد سادىق كاشغەرى ۋە ئۇنىڭ ئىجادىيىتى ئۈستىدە ئىزدىنىش «تەۋارىخى مۇسىقىييۇن»نىڭ ئىستىلىستىكىسى ھەققىدە تەتقىقات ئۇيغۇر ئەنئەنىۋى بالىلار ئويۇنى ھەققىدە تەتقىقات ئۇيغۇرلاردىكى شىيئە مەزھىپى ئۇنىڭغا مۇناسىۋەتلىك ئادەتلەر ئۈستىدە تەتقىقات ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلىدىكى جۈپ سۆزلەر توغرىسىدا تەتقىقات قوچۇ ئۇيغۇر ئەدەبىياتىدىكى پروزا ئەسەرلەرنىڭ ئالاھىدىلىلىرى ئۈستىدە ئىزدىنىش ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلىدىكى ئىسىملار توغرىسىدا ستاتىستىكىلىق تەتقىقات