ئاتايى غەزەللىرىدىن قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقىدىكى تۇرپان ھۆججەتلىرىدە بايان قىلىنغان ئۈزۈم تەكلىرى ھەققىدە قىسقىچە چۈشەنچە يەھۇدىيلارنىڭ تۇزكورلۇقى ۋە ئۇلارنىڭ ئەينى دەۋردىكى سەرسان- سەرگەردان ھاياتى چەت ئەل ئەدەبىياتىدىن ساۋات «قىلىپسىز خاراكتېر» نەدە بار ئىكەن؟ شائىر ئابدۇخالىق ئۇيغۇر ۋە ئۇنىڭ ئىنقىلابىي ھاياتى توغرىسىدا بىر ئاز پىكىر ئىدىقۇتقا ئەلچىلىك خاتىرىسى جەمئىيەتشۇناسلىقنى ئۆگىنىش نېمىدىن دېرەك بېرىدۇ نىيە قەدىمىي شەھەر خارابىسى تەرەققىيپەرۋەر زىيالى نامان ئەپەندى

قۇتب «يەتتە ۋىلايەت خەلقچىلەر بىرلەشمىسى» ھەققىدە ئەسلىمە شىنجاڭ ئاياللىرىنىڭ ياپونغا قارشى ئۇرۇشقا قىلغان ئىئانىلىرى ئابدۇشۈكۈر مۇھەممەتئىمىنننىڭ ئالدىن كۆرەرلىكى ۋە «يىپەك يولى ئىقتىساد بەلبېغى» ھەققىدە مۇھاكىمە دۇجۇڭيۇەننىڭ شىنجاڭغا كېلىشى ۋە ئۇنىڭ زىيانكەشلىككە ئۇچراش جەريانى ھەققىدە بىلىدىغانلىرىم تۇل خوتۇنلارنىڭ ھەسرەتلىك قوشاقلىرى تۆت پارچە كونا كىتاب ئىمىن خوجا ۋە تۇرپان ئۇيغۇرلىرىنىڭ گۇاجۇغا كۆچۈش ئەھۋالى مەكىت تارىخىدىكى چوڭ ئىشلار خاتىرىسى مەرھۇم زىكرى ئەلپەتتانى ئەسلەيمەن

20-ئەسىر ئۇيغۇر تارىخى قىسمەتلىرى ھەققىدىكى بىرقانچە سوئاللارغا جاۋابلار ئەخمەتجان قاسىمى: بىز نېمىشقا «ئىتتىپاق» قۇردۇق؟ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ﺋﯩﻨﻘﯩﻼﺑﭽﯩﻞ ﻳﺎﺷﻼﺭ ﺗﻪﺷﻜﯩﻼﺗﻰ ﯞﺍﻗﯩﺘﻠﯩﻖ ﻧﯩﺰﺍﻣﻨﺎﻣﯩﺴﻰ لەھزىلىك ئويلار قارىقاش ﺑﺎﻻ ﯞﻩ «ﺑﺎﻻ» ﺋﯧﻠﯩﺌﻮﺕ ﺳﭙﯧﺮﻟﯩﯔ: ئۆز- ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﺋﺎﻟﺪﺍﺵ 1947-يىلىدىكى شەرقىي تۈركىستان ۋەزىيىتى ﺟﻪﻣﯩﻴﻪﺕ ﻣﺎﺋﺎﺭﯨﭙﻰ ﯞﻩ ﺩﻩﺳﻠﻪﭘﻜﻰ ﺗﻪﺷﻪﺑﺒﯘﺱ ئىسلام دىنى ھەممە پەيغەمبەرلەرنىڭ ئورتاق دىنىدۇر

«ئىللەتلىك ئۇيغۇر» ئەپسانىسى ئامېرىكىدا ئۇيغۇرلاردىكى خاسىيەتلىك سان «يەتتە» ئابدۇشۇكۇرمۇھەممەتئىمىننىڭ «ئۇيغۇر روھىيىتى تەتقىقاتى» «قەشقەر تارىخى»نىڭ باش-ئاخىرى قەلبىمدىكى ئۆچمەس ئوبراز ئەزىزى نىيازى ۋە ئۇنىڭ ئەسلىمىسى خوتەن قوزغىلىڭى ھەققىدە ئەسلىمە ئىلىمگە خىيانەت-ئەلگە قىيامەت قارلىغاچ ئۇۋىسىدىكى سۆھبەت ئاقسۇ ئايكۆلدىكى قەدىمكى مەدەنىيەت ئىزلىرى ئايالدىن باشلانغان قىسمەت

لۈكچۈن ئەلنەغمىچىلىرىنىڭ ھازىرقى ئەھۋالى ئۈستىدە تەتقىقات ئۇيغۇرلاردىكى شىيئە مەزھىپى ئۇنىڭغا مۇناسىۋەتلىك ئادەتلەر ئۈستىدە تەتقىقات نۇرمۇھەممەت توختى ئەدەبىي ئاخبارات ئىجادىيىتى ئۈستىدە خاس تەتقىقات ئۇيغۇر تىلى ئىلى ئېغىزى ھەققىدە تەتقىقات شەھەر ئاجىز توپلىرى ئۈستىدە تەتقىقات-ئۈرۈمچى بەيگە مەيدانى ئۇيغۇر يېڭى دەۋىر ئەدەبىياتىدىكى «80-يىللىقلار» شېئىرىيىتى ئۈستىدە تەتقىقات «چىن تۈمۈر باتۇر» چۆچىكى ئۈستىدە سىموۋۇللۇق تەتقىقات ئەنئەنىۋى يېپەك توقۇمىچىلىقى ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلىدىكى ئىسىملار توغرىسىدا ستاتىستىكىلىق تەتقىقات تۇرپان كارىز مەدەنىيىتى ھەققىدە ئىزدىنىش