«ﻣﻪﺳﺌﯘد ﺋﻪﭘﻪﻧﺪﻯ» ﻧﺎﻣﻠﯩﻖ روﻣﺎﻧﻨﯩﯔ ﻗﯩﺴﻘﯩﭽﻪ ﺑﺎﻳﺎﻧﻰ تېلېۋىزىيە ئېكرانى ۋە «تېلېۋىزىيە زىيالىيلىرى» ئوتلۇق چەمبەر (تارىخىي ھېكايە) رۇﺳﯩﻴﻪ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺧﯩﺘﺎﻱ: ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻣﯘﺳﺘﻪﺑﯩﺖ ﮬﺎﻛﯩﻤﯩﻴﻪﺕ ﺋﻮﺗﺘﯘرﯨﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟەﺕ ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﯩﺪا ئىزدىنىش ئۇيغۇرلاردا ئوقيا مەدەنىيىتى ئۇيغۇرلارنىڭ مەدەنىيلىكى ئەنئەنىسى ۋە ئۇنىڭ زامانىدىكى ئەھمىيىتى ئۇيغۇر كىلاسسىك ئەدەبىياتىدىكى ئوخشىمىغان قىممەت ئەندىزىلىرى نۇقتىسىدىن چىقىپ «سەباتۇل-ئاجىزىن»غا نەزەر چىن مۇھەببەت سەپىرى ئەپۇچانلىق ئاياللىق ئەخلاقىنىڭ تۈپ مىزانىدۇر ئۇيغۇر خانىم-قىزلىرىنىڭ ئەنئەنىۋى كىيىنىش ئادەتلىرىدىكى رايون خاسلىقى ھەققىدە بىر قانچە جىنايەتتىكى تەكرار جىنايەتنى قانداق بىر تەرەپ قىلىش توغرىسىدا قۇرئان ئوقۇشنىڭ پەزىلىتى

ئىلى ۋادىسىدا ياشىغان قەدىمكى مىللەتلەر «بۈگۈر» نامىنىڭ كېلىپ چىقىشى ھەققىدە ئاتاقلىق تىلشۇناس، تۆھپىكار مائارىپچى - خەمىت تۆمۈر بېيىتلار شېرىن دورغا ۋە ئۇنىڭ كېينكى نەسەبى سادىر پالۋاننىڭ يېڭىدىن تېپىلغان قوشاقلىرى ھەققىدە ھېيىت - بايرام ۋە مۇراسىم ئادەتلىرى-خوتەن ئۇيغۇر قەدىمكى كىتابەتچىلىك مەدەنىيىتىدە ئەكس ئەتتۈرۈلگەن مەزمۇن تەۋھىد ھەققىدە قىسقىچە چۈشەنچە جەلالۇددىن كىتىكىي ۋە شەھىرى كىتىك ئوتتۇرا ئاسىيادا ساقلىنىۋاتقان قەدىمىي قۇرئان - «مۇسھەفى ئوسمان» دىنىي مەدەنىيەتلەر

21 - ئەسىردە كۈچ ۋە سىياسىي رىقابەت (4) ئەرەب تىلىنىڭ پېشۋاسى ئىمام جەۋھەرىي ﺗﯩﻞ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﯞﻩ ﺳﯚﺯﻟﯩﺸﯩﺶ ﺋﺎﺩﻩﺗﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ ﻛﯩﻤﺪﯗﺭ ﯞﻩ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ﻗﻪﻳﻪﺭﺩﯗﺭ؟ ﯞﯗ ﺟﯘﯕﺸﯩﻨﻨﯩﯔ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻧﻨﻰ ﺑﯚﻟﯜﺵ ﮬﻪﻗﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﻪﻛﻠﯩﭗ ﻻﻳﯩﮭﻪﺳﻰ ئوسمانىيلار دۆلىتىنىڭ قۇرغۇچىسى ئەرتۇغرۇل ئوغلى ئوسمان ئىسلامدىكى بۈيۈك فاتىھ ئەمر ئىبنى ئاس ئاللاھنىڭ ئەلچىسى مۇھەممەد سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمگە ئىشەنمەيدىغانلارغا ئىلمىي ۋە ئەمەلىي خىتاب پۇل، پۇل، پۇل ئەگەر مەھمۇد قەشقىرى بولمىغان بولسا مۇجاھىد ئەمىر _ ئابدۇلقادىر جەزائىرىي ﺋﯘﻧﺘﯘﻟﻐﺎﻥ ﺧﻪﻟﻖ ﻗﺎﺷﻘﺎﻳﻼﺭ

«دولان» نامىنىڭ كېلىپ چىقىشى توغرىسىدا ئۇيغۇرلاردا ھۆكۈمدارلارغا كىتاب تەقدىم قىلىش ئادىتى ئاماننىساخاننىڭ ھاياتىغا دائىر بەزى مەسىلىلەر رەببانى ۋە ئۇنىڭ سوپىزملىق قاراشلىرى توغرىسىدا موڭغۇلىيەدىن ۋەتىنىگە قايتقان ئۇيغۇرلار سۆھبەتلىشىش ئەخلاقى مۇقەددەس كىتابلاردىكى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ئۇيغۇرلارنىڭ مازار تاۋاپچىلىقى ھەققىدە بىر نەچچە كەلىمە سۆز شەرقشۇناسلىقنىڭ ئىسلامغا بولغان قارىشى كىتاب. ھېكمەت ۋە پەرەز ئەدەبىياتتا ئىسلام روھىي (ئىسلامىزم) مەدەنىيەتلىشىشمۇ، ياتلىشىشمۇ؟

زوردۇن سابىر پروزا ئىستېتىكىسى ئۈستىدە تەتقىقات 20- ئەسىرنىڭ دەسلەپكى يېرىمىدىكى ئۇيغۇر ئەدەبىيات چۈشەنچىسىنىڭ ئۆزگىرىشى ئۇيغۇر گۇڭگا شېئىرىيىتى ھەققىدە تەتقىقات ئۇيغۇرخەلق تارىخىي داستانلىرىنىڭ تېكىستى ھەققىدە ئىزدىنىش «چىن تۈمۈر باتۇر» چۆچىكى ئۈستىدە سىموۋۇللۇق تەتقىقات ھاياتلىق ناخشىسى-مۇھەممەتجان سادىقنىڭ ۋەكىللىق خاراكتېرگە ئىگە داستانلىرى ئۈستىدە مەخسۇس تەتقىقات كېيىنكى دەۋر چاغاتاي تىلىدىكى سوزۇق تاۋۇشلار ئۈستىدە ئىزدىنىش ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ پەرداز ئادەتلىرى «مايتىرى سىمىت»تىكى جۈپ سۆزلەر ھەققىدە تەتقىقات ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلىدىكى جۈپ سۆزلەر توغرىسىدا تەتقىقات مۇھەممەت باغراش پىروزا ئىجادىيىتى توغرىسىدا مەخسۇس تەتقىقات خوتەن ئۇيغۇرلىرىدىكى سوپىزملىق ئادەتلەر ئۈستىدە ئىزدىنىش