شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى ئەلىخان تۆرىنىڭ سىتالىنغا ئەۋەتكەن ئۇلتىماتۇم خاراكتېرلىك مەكتۇبى ۋە تىنچلىق سۆھبىتى ئۇيغۇرلار ئارىسىدىكى يادا تاش قوشاقلىرى توغرىسىدا مۇلاھىزە بىلىم، تەپەككۇر، ئىتتىپاقلىق ھايات ھەقىقەتلىرى «گۈلىستان»دىن پارچە تۇرپان ئۇيغۇرلىرىدا جازا قانۇنى بىلەن مۇناسىۋەتلىك تەدبىرلەر ئويلىنىش ۋە ئىزدىنىش «ئىنسان ھەققىدە قايتا ئويلىنىش» يۈرىكىم يىغلايدۇ ﺧﺎﺗﺎﻟﯩﻘﯩﯖﯩﺰﻧﻰ ﺋﯧﺘﯩﺮاﭖ ﻗﯩﻠﯩﯔ، ﻛﯩﺒﯩﺮﻟﻪﻧﻤﻪﯓ قىزىل مىڭئۆيدىكى «يارالمىش قىسسىسى » رەسىملىرى توغرىسىدا ياش يازغۇچى غەيرەت ئابدۇللا «<ئۇيغۇرلارنىڭ قىسقىچە تارىخى> بېيجىڭ ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى» ھەققىدە ئەسلىمە

«جۇڭگۇ - سوۋېت ترانسپورت كوللېگىيىسى» دىكى كەچۈرمىشلىرىمۈ بىر مىڭ توققۇز يۈز سەكسەن تۆت (1984)تىن تەسىراتلار ئاللاھنى بىردەپ تونۇش ئىسلام دىنىنىڭ يادروسى ئاۋات ئۆستىڭى توغرىسىدا 3 ۋىلايەت ئىنقىلابىنىڭ جەنۇبىي شىنجاڭدىكى تەسىرى «دولان رايونى»نىڭ مەدەنىيەت تەرەققىياتى شىنجاڭدا قۇرۇلغان چەت ئەل كونسۇلخانىلىرى گىلەم توقۇغۇچىلار «جۇڭخۇا مىنگو تامغىسى»نى ئويۇشقا كېرىيىنىڭ ئېسىل قاشتېشىنى ئىشلىتىش جەريانى ياخشى كۆرۈش تېمىسىدىكى قوشاقلار بىزنىڭ پەخرىمىز ئابدۇلھەمىت يۈسۈپ داموللا ھاجىم مالايسىيا خەلقئارا ئىسلام ئۇنىۋېرسىتېتى

خەلقئارا قانۇندا ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ۋە شەرقىي تۈركىستان ھىجران يوللىرى ئازادلىق ئوردېنى ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﺩﯨﻜﻰ ﺧﺎﺳﯩﻴﻪﺗﻠﯩﻚ ﺳﺎﻥ «ﻳﻪﺗﺘﻪ» ﮬﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﻣﻪﺗﺒﯘﺋﺎﺗﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﺩﯨﻦ ﺋﺎﻧﺎ ﺗﯩﻠﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻜﻰ ﺑﯩﺮﻗﺎﻧﭽﻪ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﮕﻪ ﻧﻪﺯﻩﺭ گومىنداڭ ئەربابلىرىنىڭ شەرقىي تۈركىستان مەسىلەسىدىكى مەيدانى ئاتا-ئانىلار بىلىشكە تېگىشلىك مۇھىم ئىشلار ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺳﺎﺗﻘﯩﻨﻼﺭ شەرىئەتتە قەرز ئەھكاملىرى ئافىيەت (سالامەتلىك) نېمىتى «ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺭﻭﻣﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﺋﯩﺰﺍﮬﻠﯩﻖ ﻟﯘﻏﯩﺘﻰ» ﯞﻩ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺭﻭﻣﺎﻧﻠﯩﺮﻯ ﮬﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﺩﻩﺳﻠﻪﭘﻜﻰ ﺋﯩﺰﺩﯨﻨﯩﺶ ئەخمەتجان قاسىمىنىڭ ئېنگلىزتىلى ئۆگىنىشى

لى بەينىڭ يۇرتى - سۈيئاب ھەققىدە مەدەنىيەت ۋە مىللەت بوستانلىق مەدەنىيىتى ۋە ئۇنىڭ تارىخىي قىسمىتى ئۇيغۇر جەمئىيىتىدىكى كۈلتۈرەل ئۈزۈكلۈك ھادىسىسى شىڭ شىسەي ھۆكۈمىتى 1936-يىلىدىن باشلاپ كۇچادا ئېلىپ بارغان زور تۇتقۇن بىر خەننىڭ سەپسەتىسى: ئەبەدىي مۇقۇملۇق ئۈچۈن ئۇيغۇرلانى پۈتۈن جۇڭگوغا تارقاقلاشتۇرۋېتىش كېرەك «ئىلاھىي تايغان-موڭغۇل مىللىتىنىڭ بۆرە توتېمى جەڭ تۈتەكلىرى ئارىسىدىكى كۈنلەر ۋە تۈنلەر ‹‹تارانچى دىئالېكتى»دىكى فونېتىكىلىق ئۆزگىرىشلەر ھەققىدە ئىزدىنىش كروراننىڭ نۇپۇسى پەزىلەتلىك جامائەت ئەربابى، داڭلىق شائىر، مەشھۇر يازغۇچى، يىتۈك ئالىم ئابدۇرېھىم ئۆتكۈرنىڭ ئىدىيەۋى قاراشلىرى «قەشقەر » ۋە «سۇلى» نامىنىڭ ئېتمولوگىيەسى

ئۇيغۇر گۇڭگا شېئىرىيىتى ھەققىدە تەتقىقات ئۇيغۇر تىلى ئىلى ئېغىزى ھەققىدە تەتقىقات ئوغۇزنامە ئېپوسىنىڭ ئىستىلىستىكىسى ھەققىدە خالىدە ئىسرائىلنىڭ پروزا ئىجادىيىتى ھەققىدە تەتقىقات «ئىزدىنىش» رومانى توغرىسىدا مەخسۇس تەتقىقات ئۇيغۇرلارنىڭ نەسرىدىن ئەپەندى لەتىپىلىرى ھەققىدە تەتقىقات مۇھەممەت باغراش پىروزا ئىجادىيىتى توغرىسىدا مەخسۇس تەتقىقات ئۇيغۇر خەلق مەشرەپ ئويۇنلىرى ھەققىدە تەتقىقات مۇھەممەد سادىق كاشغەرى ۋە ئۇنىڭ ئىجادىيىتى ئۈستىدە ئىزدىنىش «تەۋارىخى مۇسىقىييۇن»نىڭ ئىستىلىستىكىسى ھەققىدە تەتقىقات ئىلى ئۇيغۇرلىرى ئارىسىدىكى قېچىپ توي قىلىش ھادىسىسى ئۈستىدە تەتقىقات تۇرپان كارىز مەدەنىيىتى ھەققىدە ئىزدىنىش