تاشمىلىق خەلقىنىڭ ئۆزگىچە تۇرمۇش ئادەتلىرى مۇھەببەت-بىرخىل راھەت ۋە ھۇزۇر دېمەكتۇر نۆۋەتتە جەنۇبىي شىنجاڭدىكى «ئىككى ۋىلايەت، بىر ئوبلاست»نىڭ نامراتلىقى ئۈستىدە ئېلىپ بېرىلىۋاتقان تەتقىقاتلاردا ئايدۇڭلاشتۇرۇشقا تېگىشلىك بىر نەچچە مەسىلە شەرقىي تۈركىستاندىكى جازا لاگېرلىرى ۋە خەلقئارانىڭ ئىنكاسلىرى ھېكمەتلەر گۈلدەستىسى ۋە دانىشمەنلەر ساۋىقى تىل تەسىرى ۋە ئۇيغۇر تىلىدىكى كىرىندى ۋە ئۆتنە سۆزلەرگە مۇئامىلە قىلىش مەسىلىلىرى ئۇيغۇرلار سېتىلماقتا (1) قاراقۇرۇم ئېتىكىدىكى قەدىمىي مەدەنىيەت ئىزى-لۈش قەبرىستانلىق خارابىسى توغرىسىدا ئارىفنامە مىڭ ئۆيلەر نالە قىلماقتا ئەلىشىر نەۋائىينىڭ ھاياتى ۋە ئىجادىي پائالىيىتى ھەققىدە تەلقىنلىق سۆھبەت خىتايلاشقان ئۆزلۈك: بىر تەرەپلىمە قاراش ئېپىستېمولوگىيە ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ ئۆز جىسمى ھەققىدىكى تەسەۋۋۇرى

لۇغەتتىن چىقىرۋېتىلگەن «ساھىبخان» سۆزى توغرىسىدا «قۇتادغۇ بىلىك»نىڭ شېئىرىي قىممىتى شىنجاڭنىڭ تېچلىق بىلەن ئازات بولۇش ھارپىسىدىكى ئۆلكىلىك پىرقە قاشتاشچىلار قوشىقى «قۇمۇل ئۇيغۇرلىرىنىڭ جەمەت لەقەملىرى» توغرىسىدا روھىي ساغلاملىق ۋە ئۇنىڭ دەۋاغا كۆرسىتىدىغان تەسىرلىرى 1931 - 1934 - يىللىرى شىنجاڭدا بولغان خەلق قوزغىلاڭلىرىدىن قىسقىچە ئەسلىمە خەنزۇ خەلقى بىلەن ئۇيغۇر خەلقى ئوتتۇرىسىدىكى مەدەنىي مۇناسىۋەتكە زور تۆھپە قوشقان مەشھۇر تەرجىمان - سىڭقۇ سەلى تۇتۇڭ ئۇيغۇرلارنىڭ يېمەك - ئىچمەك ئادەتلىرى مۇھەممەت پەيزى مەخسۇم 30 - يىللارنىڭ دەسلىپىدە يەتتەقۇدۇقتا بولغان ئۇرۇش ئاپىتى تالانت ۋە تەربىيەلىنىش

ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﺩﯨﻜﻰ ﺧﺎﺳﯩﻴﻪﺗﻠﯩﻚ ﺳﺎﻥ «ﻳﻪﺗﺘﻪ» ﺩﯨﻨﺪﺍﺭﻟﯩﻖ ﻧﻮﻗﯘﻝ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩﺗﯩﻦ ﺋﯩﺒﺎﺭﻩﺗﻤﯘ؟ مىقدارنىڭ (سان-مىقدار) ھۆكۈمرانلىقى دەۋرىمىزنىڭ ئالامىتىمۇ؟ ﺧﻪﻟﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻳﺎﺷﺎﯞﺍﺗﻘﺎﻥ ﺗﻪﯞﻩﺭﯗﻙ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ئاتتىلانىڭ لېدىرلىق سىرلىرى ۋە ئاتتىلائىزم ئامېرىكا- خىتاي مۇناسىۋەتلىرى ھەپتىلىك دوكلاتى تۈرك كۈلتۈر دۇنياسىدىكى ئۇيغۇرلارنىڭ ئەسكىرى مۇزىكىسى شەيخ توختى ئاخۇنلۇقۇم پېشقەدەم باتۇر ئەمىر ۋە ئادىل ھۆكۈمدار مۇزەففەرىددىن كۆكبۆرە گېنېرال داۋۇد ئوسمان ئۈرۈمچى ئۇۋال قىلىنغان ئالىم ئۆمەر ھەييام ﺑﯩﺰﺩﻩ ﻣﯘﻧﺪﺍﻗﻤﯘ ﺗﯘﺭﻣﯘﺵ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺑﺎﺭ ﺋﯩﺪﻯ!

ئۇيغۇرلار تارىختا ئېتقاد قىلغان دىنلارنىڭ ئۆزگىرىش تارىخى نومغىن ۋەقەسى ۋە ئۇنىڭ تەسىرى لى بەينىڭ يۇرتى - سۈيئاب ھەققىدە ئېھتىياج نەدە، سىز نەدە دۇنياۋىي ئالىملارنى ئالدىغان ئاددىي كىشى-ئىسلام ئاخۇن سوغدىلار ۋە سوغدىيانا مەدەنىيىتى ئۇيغۇرلاردا پۇل بارمۇ؟ ئابدۇرېھىم ئۆتكۈر ئىجادىيتىنىڭ ئىجتىمائىي ۋە بەدىئىي قىممىتى ئۇيغۇرلارنىڭ كۆپ قېتىم دىنىي ئېتىقاد ئۆزگەرتىشىدىكى سەۋەبلەر ھەققىدە ئىزدىنىش ئابدۇشۇكۇرمۇھەممەتئىمىننىڭ «ئۇيغۇر روھىيىتى تەتقىقاتى» رەببانى ۋە ئۇنىڭ سوپىزملىق قاراشلىرى توغرىسىدا بوستانلىق مەدەنىيىتى ۋە ئۇنىڭ تارىخىي قىسمىتى

كېيىنكى دەۋر چاغاتاي تىلىدىكى سوزۇق تاۋۇشلار ئۈستىدە ئىزدىنىش مەمتىمىن ھوشۇر ھېكايىلىرىنىڭ بايان سەنئىتى ھەققىدە ئىزدىنىش «مايتىرى سىمىت»تىكى جۈپ سۆزلەر ھەققىدە تەتقىقات ھازىرقى زامان ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى توغرىسىدا تەتقىقات «كرورانلىق بالىلار» رومانى ھەققىدە دەسلەپكى تەتقىقات خوتەن ئۇيغۇرلىرىدىكى سوپىزملىق ئادەتلەر ئۈستىدە ئىزدىنىش ئۇيغۇر بالىلار پىروزىسى ھەققىدە مۇھاكىمە ئۇيغۇر يېڭى دەۋىر ئەدەبىياتىدىكى «80-يىللىقلار» شېئىرىيىتى ئۈستىدە تەتقىقات ئەختەم ئۆمەر پروزا ئىجادىيىتى توغرىسىدا مەخسۇس تەتقىقات «ئىزدىنىش» رومانى توغرىسىدا مەخسۇس تەتقىقات ئوغۇزنامە ئېپوسىنىڭ ئىستىلىستىكىسى ھەققىدە ئۇيغۇر ئاياللار ئەدەبىياتى پىروزا ئىجادىيىتى ھەققىدە تەتقىقات