«تۈركىي تىللار دىۋانى» ۋە بالىلار ئويۇنلىرى «قەشقەر پاراڭلىرى» ۋە ئۇنىڭ تىل ئالاقىسىدىكى رولى توغرىسىدا ﺑﯧﮫﯩﻨﯩﯔ ﺳﻪﻛﻜﯩﺰ ﺧﯩﻞ ﭘﺎﻳﺪﯨﺴﻰ قۇرئان كەرىمدە تىلغا ئېلىنغان مەزلۇملاردىن ئۇيغۇر خەلقىگە نەزەر بۈگۈنكى زامان ئۇيغۇر ئەدەبىياتىدىكى تارىخىي رومانلارنى تۈرگە ئايرىپ تەتقىق قىلىش ۋە ئۇنىڭ ئەھمىيىتى ئاھ، شائىر قىسمىتى ئۇيغۇرلارنىڭ ئەنئەنىۋى قىشلىق كىيىمى - جۇۋا پەيزىۋات مەشرەپلىرىدىكى خاسلىقلار ماقال - تەمسىللەرنىڭ ئۇيغۇرچە - ئىنگلىزچە سېلىشتۇرمىسى شىنجاڭدىكى بۇددىزم دەۋرىدىكى كۇتۇپخانىچىلىقى «ئانا يۇرت» رومانى ھەققىدە ئۇيغۇر تېبابەتچىلىكى يەرلىك دورا ماتېرىياللىرىنىڭ بىلىم مۈلۈك ھكقۇقىنى قوغداش ھەققىدە

ئاستانە يېزىسىدا يېقىنقى زامان پەننىي مائارىپىنىڭ بارلىققا كېلىشى ۋە تەرەققىيات تارىخى تاشقورغان ئىنقىلابىي ياۋا يېزىسى ئازادلىقتىن بۇرۇنقى سودا - تىجارەت ئەھۋالى توغرىسىدا ئاقسۇ كوناشەھەر ناھىيىسىنىڭ تارىختىكى ناملىرى مەمتىلىكىتىمىزدىكى ئەڭ بالدۇرقى قۇرئان كەرىم تەرجىمىسى ئىمىر ھۈسەيىن قازى ھاجى ئىلى گۇڭ - بەگلىرى ۋە ئۇلارنىڭ ئەۋلادلىرى خوتەن مۇقاملىرى سۈرىيەدىكى ئۆزگىرىشلەر (1) : خىتاي - يېڭى سۈرىيە مۇناسىۋىتى ۋە چەتئەللىك جەڭچىلەر مەسىلىسى يولداش بۇرھان شەھىدىنى ئەسلەيمز ھەر قايسى تارىخى دەۋرلەردىكى خىيانەتلىك ۋە ئۇنىڭ شەكىللىرى

ﺗﯘﺭﻛﯩﻤﻪﻧﯩﺴﺘﺎﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻟﯩﺮﻯ تۇنجى نۆۋەتلىك نوبېل تىنچلىق مۇكاپاتى ساھىبى كىم؟ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﺗﯘﺯﻧﻰ ﺋﯘﻟﯘﻏﻼﺵ ﺋﺎﺩﯨﺘﻰ ﯞﻩ ﺋﺎﺩﯨﻤﯩﮕﻪﺭﭼﯩﻠﯩﻚ ﻗﺎﺭﺍﺷﻠﯩﺮﻯ كىبىرنى قانداق يوقاتقىلى بولىدۇ؟ ئەخمەتجان قاسىمى: شەرقىي تۈركىستان – ئۇيغۇر ئېلىنىڭ بېسىۋېلىنغان زېمىن ياكى ئەمەسلىكىگە چېتىشلىق مەسىلە شاھىدلارنىڭ تەرەپسىزلىكى ﺩﯨﮕﯧﺘﺎﻝ ﺩﺍﺭﯞﯨﻨﯩﺰﻡ ﯞﯗ ﺟﯘﯕﺸﯩﻨﻨﯩﯔ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻧﻨﻰ ﺑﯚﻟﯜﺵ ﮬﻪﻗﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﻪﻛﻠﯩﭗ ﻻﻳﯩﮭﻪﺳﻰ ھەزرىتى ئەلى قەستكە ئۇچراشنىڭ ئالدى كەينىدىكى سىياسىي ۋەزىيەت ۋە مۇسۇلمانلار ئېنسىكلوپېدىك ئالىم مەسئۇدىي ئۇيغۇرلارنىڭ سىياسىي ۋە مەدەنىيەت تارىخىدىكى خوجىلار دەۋرى ۋە ئاپپاق خوجا تەزكىرىسى ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﺩﺍ ﺋﯘﺭﯗﻍ ﺗﯘﻏﻘﺎﻥ ﺋﺎﺗﻠﯩﺮﻯ

XX ئەسىرنىڭ 30-يىللىرىدىكى جەنۇبىي شىنجاڭ ۋەقەلىرىدىن ئەسلىمىلەر مەۋلانە جالالىدىن رۇمى ھەققىدە يەكەن سەئىدىيە خانلىقىنىڭ قۇرۇلغان ۋاقتى توغرىسىدا ئېنىقلىما ئۇيغۇرلاردا ھۆكۈمدارلارغا كىتاب تەقدىم قىلىش ئادىتى «ئىلاھىي تايغان-موڭغۇل مىللىتىنىڭ بۆرە توتېمى «قەشقەر » ۋە «سۇلى» نامىنىڭ ئېتمولوگىيەسى زەھەرلىك چېكىملىككە يۈزلەنگەن ياشلارنى قۇتۇلدۇرۇۋالايلى مۇڭغۇل تىلىدىكى «خوتۇن كۈن» كەلىمىسى ھەققىدە قىسقىچە مۇلاھىزە بابۇر مىرزىنىڭ ئۇستازلىرى 1934- يىلى قەشقەردە يۈز بەرگەن زور ۋەقەلەردىن ئەسلىمە ئۇيغۇرلاردىكى قۇش پەيلىرىنى تاقاش ئادىتى ۋە ئۇنىڭ مەدەنىيەت مەنبەسى توغرىسىدا ئۇيغۇرلارنىڭ نورۇز بايرىمى توغرىسىدا

مۇھەممەت باغراش ئىجادىيىتىدىكى ئەپسانىۋى ئاڭ قوچۇ ئۇيغۇر ئەدەبىياتىدىكى پروزا ئەسەرلەرنىڭ ئالاھىدىلىلىرى ئۈستىدە ئىزدىنىش ئايتماتوف ۋە ئۇيغۇر يېڭى دەۋر ئەدەبىياتى ئەنئەنىۋى يېپەك توقۇمىچىلىقى ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلىدىكى جۈپ سۆزلەر توغرىسىدا تەتقىقات ئوغۇزنامە ئېپوسىنىڭ ئىستىلىستىكىسى ھەققىدە ئۇيغۇر ھازىرقى ۋە بۈگۈنكى زامان ئەدەبىياتىدا قەشقەر ئوبرازى شەھەر ئاجىز توپلىرى ئۈستىدە تەتقىقات-ئۈرۈمچى بەيگە مەيدانى ئۇيغۇر يېڭى دەۋىر ئەدەبىياتىدىكى «80-يىللىقلار» شېئىرىيىتى ئۈستىدە تەتقىقات ماناس ئىپوسىدىكى ئاتقا ئائىت ئاتالغۇلار ھەققىدە ئىزدىنىش ئۇيغۇرخەلق تارىخىي داستانلىرىنىڭ تېكىستى ھەققىدە ئىزدىنىش ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ پەرداز ئادەتلىرى