ئورخۇن ئۇيغۇر خانلىقىنىڭ دېھقانچىلىق ئىگىلىكى توغرىسىدا مۇلاھىزە ساھىت سادىق ۋە ئۇنىڭ ئەدەبىي ھاياتى ئاللاھنىڭ گۈزەل ئىسىملىرى ۋە سۈپەتلىرى شىنجاڭدىن تېپىلغان مەدەنىيەت يادىكارلىقلىرىنىڭ ئالاھىدىلىكى ۋە ئۇلارنى خىمىيەلىك ئاسراش توغرىسىدا مۇھاكىمە يېڭى دەۋردىكى تەرجىمە نەزەرىيەسىنى ئۆگىنىشنىڭ ئەھمىيىتى ھەققىدە تەھلىل بىلىم ئاللاھ دەلىلىدۇر ھازىرقى زامان تىلىدىكى سانلارنىڭ دەرىجە كاتېگورىيەسى توغرىسىدا يۈز يىللىق مارافون ‐ «ئۇرۇشقاق بەگلىكلەر» ئۇيغۇر تىلىدىكى باغلىغۇچىلارنىڭ تارىخىي ئۆزگىرىشى توغرىسىدا ئىزدىنىش «قۇتادغۇبىلىك» ئىنگلىزچە تەرجىمىسىنىڭ كىرىش سۆزى بەدىئىي زوق ۋە مىللىي ئەنئەنە ئۇلۇغبېكنىڭ پاراسىتىگە بېغىشلانغان رىۋايەتلەر

«مەكىت» نامى ھەققىدە قوشۇمچە يېمەكلىك ۋە ئىچىملىكلەرنى پىششىقلاپ ئىشلەش ھۈنەر-سەنئىتى باي ناھىيىسىنىڭ قىسقىچە ئەھۋالى «قۇتادغۇ بىلىك» داستانىدىكى بەدىئىي ئىپادىلەش ئۇسۇللىرى توغرىسىدا قىسقىچە مۇلاھىزە سەھىھ ھەدىسلەردە زىكرى قىلىنغان قىسسەلەردىن تاللانما ئۇيغۇرلارنىڭ مۇراسىم ۋە ھېيىت - بايرام ئادەتلىرى مۇسابايوۋ ۋە ئۇنىڭ سودا كارخانىسى شەرەپ – نۇمۇسنى بىلىدىغان مۇسۇلمانلاردىن بولايلى باي ناھىيىسىدە قۇرۇلغان شۆتاڭ مەكتەپلىرى ھەققىدە «قۇتادغۇ بىلىك»تە ئىپادىلەنگەن ئەدەبىي تىل توغرىسىدا تاشقورغان ئىنقىلابى مەزگىلىدە قاغىلىقتا كۆرگەن-ئاڭلىغانلىرىم بۇرھان ئەپەندى ۋە مورىدىكى ۋاقىتلىق بازار

ﺗﺎﺗﺎﺭﯨﻴﻪﺩﯨﻦ ﺧﻪﯞﻩﺭ – ﭘﯧﻜﯩﻨﺪﯨﻦ ﻛﻪﺷﻤﯩﺮﮔﻪ ﺳﻪﭘﻪﺭ (2) ﺗﺎﺗﺎﺭﯨﻴﻪﺩﯨﻦ ﺧﻪﯞﻩﺭ – ﭘﯧﻜﯩﻨﺪﯨﻦ ﻛﻪﺷﻤﯩﺮﮔﻪ ﺳﻪﭘﻪﺭ (1) ماتۇرىدىنىڭ دىن چۈشەنچىسىدە كەڭ قورساقلىق مەپكۇرە تېئو-ئىستراتېگىيە ۋە مىسسىيونېرلىق نۇقتىسىدىن شەرقىي تۈركىستان ﺷﯩﯟﯨﺘﺴﯩﻴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻲ ﻣﺎﺗﯧﺮﯨﻴﺎﻟﻼﺭﺩﺍ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻛﯩﻴﯩﻢ –ﻛﯧﭽﻪﻛﻠﯩﺮﻯ ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﯩﺪﺍ ﺋﺎﭼﭽﯩﻖ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻗﯩﺴﻤﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺳﯩﺮﻟﯩﺮﻯ ئاتالغۇلارنىڭ پىكىرگە ۋە ھەرىكەتكە بولغان تەسىرى رەب (پەرۋەردىگار) ئەززە ۋەجەللە ئامېرىكا كونسۇلى ۋارد: سوۋېت ئەمەس، خىتاي ئۆزى جاۋابكار! جۈمە كۈنىنىڭ ئۆزگىچىلىكلىرى ۋە خۇتبە ئوقۇش قائىدىلىرى زىيالىيلىقنىڭ يۈزلىرى

تارىخىي رومان ۋە تارىخنىڭ ئەسلى يۈزى (1) ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ ئەنئەنىۋى كېيىمى پەرىجە ۋە تەلپەك (تۈرۈكچە) جاڭ جىجۇڭنىڭ شىنجاڭغا ئەۋەتىلىشى ۋە ئۇنىڭ ۋەزىپىسىدىن ئايرىلىشى ئەدەبىياتىمىزدىكى خاتا يېتەكلەش مەپكۇرەسى توغرىسىدا مىللى ئارمىيەنىڭ قۇرۇلۇش تارىخى ۋە تەشكىللىنىش ئەھۋالى دىلو تۈرلىرىدىن ئەخلاق كىرزىسىمىزغا نەزەر ئىسلامدىكى پىكىر ئەركىنلىكى موڭغۇل - ئۇيغۇر ۋە باشقا قېرىنداشلار تىللار ئارسىدىكى يىلتىزداشلىق ئۇيغۇرلاردا پۇل بارمۇ؟ ئۇيغۇرلار تارىختا ئېتقاد قىلغان دىنلارنىڭ ئۆزگىرىش تارىخى مەدەنىيەت ۋە مىللەت ئۇيغۇرلاردىكى تەگئات مەسىلىسى

ئەنئەنىۋى يېپەك توقۇمىچىلىقى ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلىنىڭ قاغىلىق شېۋىسى ھەققىدە تەتقىقات زوردۇن سابىر پروزا ئىستېتىكىسى ئۈستىدە تەتقىقات ئۇيغۇر فىليەتونچىلىقى ھەققىدە تەتقىقات ئايتماتوف ۋە ئۇيغۇر يېڭى دەۋر ئەدەبىياتى ئەختەم ئۆمەر پروزا ئىجادىيىتى توغرىسىدا مەخسۇس تەتقىقات خوتەن ئۇيغۇرلىرىدىكى سوپىزملىق ئادەتلەر ئۈستىدە ئىزدىنىش «تەۋارىخى مۇسىقىييۇن»نىڭ ئىستىلىستىكىسى ھەققىدە تەتقىقات مۇھەممەت باغراش ئىجادىيىتىدىكى ئەپسانىۋى ئاڭ ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ پەرداز ئادەتلىرى 20- ئەسىر ئۇيغۇر ئەدەبىياتىدا جەنۇب بىلەن شىمالنىڭ دىئالوگى ئۇيغۇر تور ئەدەبىياتى ھەققىدە دەسلەپكى ئىزدىنىش