تۇرپان، قۇمۇل ئۇيغۇرلىرىنىڭ ئەنئەنىۋىي ئۆرپ-ئادەتلىرى جەھەتتىكى مەھەللىۋى ئالاھىدىلىكلىرى توغرىسىدا قىسقىچە بايان مەشھۇر يازغۇچىلارنىڭ ئىش ئىزلىرىدىن «تاگور «نوبېل ئەدەبىيات مۇكاپات»غا ئېرىشكەندىن كېيىن» ھەمزەنامە تۈنۈگۈن، بۈگۈن ۋە ئەتە مىكرو ھېكايىلەرنىڭ ئالاھىدىلىكى ئىككى گىرافىتنىڭ corona كۆپەيتمىسىنىڭ Wiener polarity كۆرسەتكۈچى سانى ھەققىدە شۇۇرشۇن ۋە ئۇنىڭ دوستلىرى ياش ئايال يازغۇچىلىرىمىزنىڭ ئەسەرلىرىدىكى ئۆزگىچىلىكلەر ھاجى ئەھمەد كۆلتېگىننىڭ ئەدەبىي ئىجادىيىتى توغرىسىدا ﭼﯜﺷﻜﯜﻧﻠﯜﻙ ﮬﻪﻗﻘﯩﺪە ﭘﺴﺨﻮﻟﻮﮔﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺳﺎۋاﺕ بەھرۇل-ھۇدا (قەسىدە) مۇقام مائارىپىنىڭ مەدەنىيەتتىكى جۇلاسى

شىنجاڭنىڭ يېڭى مائارىپ تارىخىدىكى تۇنجى ئايال ئوقۇتقۇچى رائىلە خانىم تىلىمىزدىكى «تەجنىس»«مۇھتەمىلات»" ۋە «تۇيۇق» ئاتالغۇلىرى توغرىسىدا ئۈچ ۋىلايەت مىللىي ئارمىيىسى بېسىپ ئۆتكەن جەڭ مەيدانى خوتەن قاشتېشى ئۇيغۇرلارنىڭ ئېتىقاد ئادەتلىرىدىكى مۇقەددەسلىك شىڭ شىسەينىڭ قىياپىتى ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى قەشقەر مائارىپى خوتەننىڭ يېقىنقى زامان تارىخى توغرىسىدا بىلىدىغانلىرىم «رۇبائىيات» - ياش ئالىمنىڭ يېڭى ئەمگىكى خىتايچە تاشقى سىياسەت ئەندىزىسىدە ئىلگىرلەۋاتقان خىتاي- تالىبان مۇناسىۋىتى ئۇيغۇرلارنىڭ ئائىلە - نىكاھ ، ئىجتىمائىي مۇناسىۋەت ئادەتلىرى شىبە ئاغىچا - سارىخان «قۇتادغۇ بىلىك»نىڭ پەلسەپە قىممىتى توغرىسىدا

ﭘﺎﻣﯩﺮﺩﯨﻜﻰ ﮔﻮﻣﯩﻨﺪﺍﯕﻐﺎ ﻗﺎﺭﺷﻰ ﻗﻮﺯﻏﯩﻼﯓ «ﻏﯘﻟﺠﺎ ﻳﻮﻟﻰ» ﺭﻭﻣﺎﻧﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺗﺮﺍﮔﯧﺪﯨﻴﯩﻠﯩﻚ ﻗﯩﺴﻤﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ ﺭﯨﺌﺎﻟﻠﯩﻘﻠﯩﺮﻯ (1) ﭼﻪﺗﺌﻪﻟﻠﻪﺭﺩﯨﻜﻰ «ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﺷﯘﻧﺎﺳﻠﯩﻖ» ﮬﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﺑﯩﺮ ﻗﺎﻧﭽﻪ ﻣﻪﺳﯩﻠﻪ «جۈمە مۇبارەك» دېيىشنىڭ ھۆكمى ئويغىنايلى! ئويغىنىش دەۋرى كەلدى! ئىسلام ۋە مۇسۇلمانلار ئۈچۈن يازىدىغان ئەدىب مۇستافا سادىق رافىئىي تۈركىستان چىنى سارتلىرىنىڭ مىللىي تارىخى ھەققىدە بىر رىجا (مۇراجەت) – نەزەرخوجا ئابدۇسەمەت ئۇيغۇر بالىسى «قۇرئان»چە ياشىغان ئەركەك ھەسەن ئەلبەننا چەتئەلدىكى ئىسلامىي جەمئىيەتلەر ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﻗﯩﻤﻤﯩﺘﻰ ﺋﯩﺠﺎﺩﯨﻲ ﭘﯩﻜﯩﺮﻧﯩﯔ ﺳﺎﻟﻤﯩﻘﯩﺪﺍ ﺋﯚﺯﺑﻪﻙ ﺋﺎﺭﺧﯩﺌﻮﻟﻮﮒ ﺩﻭﻛﺘﯘﺭ ﭘﻪﺭﮬﺎﺕ ﻣﻪﺧﺴﯘﺩﻭﯞ: ﻗﻪﺩﯨﻤﻘﻰ ﺩﻩﯞﯨﺮﺩﻩ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺩﯨﻴﺎﺭﻯ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺗﺘﻪ ﻛﯚﭖ ﺋﯩﻠﻐﺎﺭ ﺋﯩﺪﻯ ﮬﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﻣﻪﺗﺒﯘﺋﺎﺗﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰﺩﯨﻦ ﺋﺎﻧﺎ ﺗﯩﻠﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻜﻰ ﺑﯩﺮﻗﺎﻧﭽﻪ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﮕﻪ ﻧﻪﺯﻩﺭ

قاراخانىيلارنىڭ قۇرغۇچىلىرى ئۈستىدە تەتقىقات ھايات ساۋاقلىرى ئائىلە ۋە ئائىلە كرىزىسى فەرىدۇددىن ئەتتارنىڭ ئۇيغۇر ئەدەبىياتىدىكى ئىزداشلىرى ئابدۇشۈكۈر مۇھەممەتئىمىننىڭ تارىخ ھەققىدە ئېيتقانلىرى مەھمۇد كاشغەرى ئاددىيلا لۇغەت تۈزگۈچىمۇ؟ كورېيەنىڭ شىنجاڭغا ئائىت تەتقىقاتلىرى ئوتتۇرا ئاسىيا ئۇيغۇرلىرىنىڭ بىر ئەسىرلىك نوپۇس ئۆزگىرىشى رەببانى ۋە ئۇنىڭ سوپىزملىق قاراشلىرى توغرىسىدا ھۈسەيىنخان تەجەللىنىڭ ھاياتى پائالىيەتلىرى دىننى قانداق چۈشىنىش كېرەك —ئەقلى تەپەككۇرنىڭ نىيەت ۋە ساۋاپ ئوتتۇرىسىدىكى رولى ھەققىدە ئەمەللەر ئاخىرقى تۈگەنچىسىگە باغلىقتۇر ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ ئەنئەنىۋى كېيىمى پەرىجە ۋە تەلپەك (تۈرۈكچە)

ئابدۇراخمان قاھار پروزا ئەسەرلىرىنىڭ بايان ئالاھىدىلىكى توغرىسىدا تۇرپاندىكى كارىزچىلار ئۈستىدە تەتقىقات ئۇيغۇر خەلق مەشرەپ ئويۇنلىرى ھەققىدە تەتقىقات ئوغۇزنامە ئېپوسىنىڭ ئىستىلىستىكىسى ھەققىدە «ئىزدىنىش» رومانى توغرىسىدا مەخسۇس تەتقىقات ئۇيغۇرخەلق تارىخىي داستانلىرىنىڭ تېكىستى ھەققىدە ئىزدىنىش ئۇيغۇرلارنىڭ نەسرىدىن ئەپەندى لەتىپىلىرى ھەققىدە تەتقىقات ئىلى ئۇيغۇرلىرى ئارىسىدىكى قېچىپ توي قىلىش ھادىسىسى ئۈستىدە تەتقىقات ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلىدىكى ئىسىملار توغرىسىدا ستاتىستىكىلىق تەتقىقات 20- ئەسىرنىڭ دەسلەپكى يېرىمىدىكى ئۇيغۇر ئەدەبىيات چۈشەنچىسىنىڭ ئۆزگىرىشى ئۇيغۇر ئاياللار ئەنئەنىۋى باش كىيىم مەدەنىيىتىنىڭ شەھەر فولكلورىدىكى ئۆزگىرىشى ھەققىدە تەتقىقات كېيىنكى دەۋر چاغاتاي تىلىدىكى سوزۇق تاۋۇشلار ئۈستىدە ئىزدىنىش