شىنجاڭ بىلەن ئوتتۇرا ئاسىيانىڭ ئىقتىسادىي مۇناسىۋىتىدە ساقلىنىۋاتقان بەزى مەسىلىلەر خىلامىدوموناس رېيىنخاردىتىدىكى كاروتېنوئىدلارنىڭ بىيولوگىيەلىك سىنتېزلىنىشى ۋە گېنىتىكىلىق كونتىرول قىلىنىشى تەتقىقاتى ھەدىس شەرھىسىنىڭ تەرجىمىلىرىدىن ئۆرنەكلەر شائىر قۇلئەلىمنىڭ ھاياتى ۋە ئەسەرلىرى توغرىسىدا ئەدەبىياتنىڭ ئورنى ۋە رولىنى قايتىدىن تۇنۇش ھەرگىز ئۈمۈدسىزلەنمەڭ مەنسۇر باخشى غەزەللىرىدىن سۇشى نەزمىلىرى كىلاسسىك شائىر مۇھەممەتئىمىن خوجامقۇلى خىرقىتىنىڭ ھاياتى ۋە ئىجادىي پائالىيىتى توغرىسىدا مەنىداش ياكى بىر مەنىلىك سۆزلەرنى تەرجىمە قىلىش ھەققىدە لەيلى-مەجنۇن مەشھۇر يازغۇچىلارنىڭ ئىش ئىزلىرىدىن «مەن خەلق يازغۇچىسى»

قەشقەر ئۇيغۇرلىرىنىڭ تۇرالغۇ ئۆي مەدەنىيىتى مۇسۇلمانلارنىڭ ئۇخلاش ۋە يېتىپ-قوپۇش ئەدەپ قائىدىلىرى ئەھمەد خوجامنىياز ئوغلى خەلق ئۆز يازغۇچىسىنى قەدىرلەيدۇ تارىخىي مىراس - 《قۇتادغۇ بىلىك》توغرىسىدا مۇھاكىمە ۋە بايان ئازاتلىقتىن ئىلگىرىكى شىنجاڭ ئاۋىئاتسىيە ئىشلىرىنىڭ قىسقىچە تارىخى ئۇيغۇر كلاسسىك ئەدەبىياتىدىكى مۇنازىرە شەكلىدە يېزىلغان ئەسەرلەر ھەققىدە ئىزدىنىش قۇربان تۇلۇم توغرىسىدا ئەسلىمە ئەۋلادلارنى گۈزەل ئەخلاقلىق تەربىيىلەيلى خوتەن شەھىرىنىڭ يېقىنقى زامان تارىخىدىن (خوتەن شەھەرلىك سىياسىي كېڭەش) «شىنجاڭ گېزىتى» ئىدارىسى ئىشچىلىرىنىڭ 1946 - يىلدىكى ئىش تاشلىشىنىڭ ئەمەلىي خاتىرىسى ئاللاھ مۇسۇلمانلارنى راست سۆزلۈك بولۇشقا بۇيرۇيدۇ

ﻧﻪﻓﯩﺴﯩﻲ ﻗﻮﻟﻼﻧﻐﺎﻥ ﭼﺎﻏﺎﺗﺎﻱ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺗﯩﻞ-ﻳﺎﺯﯨﻘﻰ ﯞﻩ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﻮﻣﯘﻣﯩﻲ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺗﯩﻞ-ﻳﺎﺯﯨﻖ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺗﯩﺪﯨﻜﻰ ﯞﻩﺯﻧﻰ 36 ﮬﯩﻴﻠﻪ ﯞﻩ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ (1) يەمەن ئەللامىسى ئىمام شەۋكانى ﮬﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺯﺍﻣﺎﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻳﺎﺯﯨﻘﯩﻨﯩﯔ ﺗﻪﻛﻠﯩﻤﺎﻛﺎﻥ ﺋﯩﻤﻼ ﻗﺎﺋﯩﺪﻩﺳﻰ ئېتىقادىي مەزھەبلەر (6) ماتۇرىيدىيلەر ياپونلۇقلارنىڭ ئېتىقادى، ئەخلاقى ۋە تەبىئىي خاراكتېرى ئىسلامىي ئاتالغۇلار (5) ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﻗﻪﺩﯨﻤﻜﻰ ﻧﺎﺧﺸﺎ-ﺋﯘﺳﺴﯘﻝ ﺳﻪﻧﺌﯩﺘﻰ ﯞﻩ «ﺗﯜﺭﻛﯩﻲ ﺗﯩﻠﻼﺭ ﺩﯨﯟﺍﻧﻰ»ﺩﯨﻜﻰ ﺳﻪﻧﺌﻪﺗﻜﻪ ﺋﺎﺋﯩﺖ ﻣﻪﻟﯘﻣﺎﺗﻼﺭ ﮪﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﭼﻪﺗﺌﻪﻟﺪﻩ ﭘﯘﻝ ﺗﺎﭘﻘﺎﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺑﺎﻳﻨﯩﯔ ﮬﯧﻜﺎﻳﯩﺴﻰ رامازاندىكى قۇلاقلىرىڭىز ئىسلامىي ئاتالغۇلار (3) ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﺑﯧﻠﯩﻘﭽﯩﻠﯩﻖ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﻜﻰ

ئامېرىكا، قىزىم ۋە بىزنىڭ ئۇيغۇرلىقىمىز ئىسلامدىكى پىكىر ئەركىنلىكى تارىختىكى تەلكە «ئىلاھىي تايغان-موڭغۇل مىللىتىنىڭ بۆرە توتېمى جاسارەت ئابىدىسى-زەينەپ غەززالى « ئەتەبەتۇلھەقايىق » داستانىدا ئىپادىلەنگەن ئىلىم – مەرىپەت توغرىسىدىكى قاراشلار پەزىلەتلىك جامائەت ئەربابى، داڭلىق شائىر، مەشھۇر يازغۇچى، يىتۈك ئالىم ئابدۇرېھىم ئۆتكۈرنىڭ ئىدىيەۋى قاراشلىرى تارىخىي رومان ۋە تارىخنىڭ ئەسلى يۈزى (1) ‹‹تارانچى دىئالېكتى»دىكى فونېتىكىلىق ئۆزگىرىشلەر ھەققىدە ئىزدىنىش سۇفىزىمنىڭ ئەڭ دەسلەپكى شىنجاڭغا كىرىشى ھەققىدە ئومۇمىي بايان ئۇيغۇر تىلى تارىخىي تەرەققىياتىنىڭ دەۋرلەرگە بۆلۈنۈشى ھەققىدە توپان بالاسى راستىنلا ھاجەتمۇ؟

ئابدۇراخمان قاھار پروزا ئەسەرلىرىنىڭ بايان ئالاھىدىلىكى توغرىسىدا تۇرپاندىكى كارىزچىلار ئۈستىدە تەتقىقات ئۇيغۇر خەلق مەشرەپ ئويۇنلىرى ھەققىدە تەتقىقات ئۇيغۇر ھازىرقى ۋە بۈگۈنكى زامان ئەدەبىياتىدا قەشقەر ئوبرازى ئۇيغۇر ئاياللار ئەدەبىياتى پىروزا ئىجادىيىتى ھەققىدە تەتقىقات تۇرپان كارىز مەدەنىيىتى ھەققىدە ئىزدىنىش ئەخەت تۇردى پروزا ئەسەرلىرىدىكى ئوبراز يارىتىش ئالاھىدىلىكى «ئويغانغان زېمىن» رومانىدىكى سۆزلەرگە ستاتىستىكىلىق تەھلىل ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلىنىڭ قاغىلىق شېۋىسى ھەققىدە تەتقىقات ئۇيغۇر بالىلار پىروزىسى ھەققىدە مۇھاكىمە خالىدە ئىسرائىلنىڭ پروزا ئىجادىيىتى ھەققىدە تەتقىقات ئۇيغۇرچە ئېلانلارنىڭ تىلى ئۈستىدە تەتقىقات