4
ئابدۇرېھىم ئۆتكۈرنىڭ ھاياتى ۋە ئىجادىيەت يولى
ئۇيغۇر ئەنئەنىۋى دېھقانچىلىق سايمانلىرىنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى ۋە تەرققىياتى ھەققىدە
قومۇل شەھىرى يەر ناملىرىدا ئەكس ئەتكەن تىل ئامىللىرى ھەققىدە
شىنجاڭ مىللىي كارخانىلىچىلىقنىڭ كەلگۈسى تەرەققىياتىغا نەزەر
چەرچەن شېۋىسىنىڭ بىر قىسىم ئالاھىدىلىكلىرى توغرىسىدا دەسلەپكى تەھلىل
تارقىتىش ئىلمى نۇقتىسىدىن ئۈندىدارنىڭ ئۇيغۇر ئىستۇدېنتلارغا بولغان تەسىرى توغرىسىدا ئىزدىنىش
جەنۇبىي شىنجاڭ يېزىلىرىدىكى ئۇيغۇر يېزا ئېشىنچا ئەمگەك كۈچلىرىنىڭ شەكىللىنىشىدىكى سىياسەت ئامىللىرى توغرىسىدا
جۇڭگوچە ئالاھىدىلىككى ئىگە قانۇن ئىدارە قىلىدىغان دۆلەت قۇرۇشنىڭ ئاساسىي ئىستىراتېگىيەسى توغرىسىدا مۇلاھىزە
مائارىپ-مىللەتنىڭ روناق تېپىشىنىڭ مۇقەررەر يولى
ئۇيغۇر تىياتىر سەنئىتىدىن زوقلىنىشنىڭ ئالاھىدە ئەھمىيىتى توغرىسىدا
مەسۇم تاران خاراكتېرىدىكى ئۇيغۇر پىسخىكىسى -ئالىمجان ئىسمايىلنىڭ «يىگانە دۇنيا» رومانى ئۈستىدە ئويلىغانلىرىم
تىل تەسىرى ۋە ئۇيغۇر تىلىدىكى كىرىندى ۋە ئۆتنە سۆزلەرگە مۇئامىلە قىلىش مەسىلىلىرى
ئۇيغۇرلاردىكى نىكاھتىن ئاجرىشىش ھادىسىسىنىڭ سەۋەبى ۋە ئۇنى ئازايتىش يوللىرى
شائىر ئۆزىنى يازىدۇ-چىمەنگۈل ئاۋۇت شېئىرلىرى ھەققىدە دەسلەپكى ئىزدىنىش
ئالىي مەكتەپ كۇتۇپخانا مەدەنىيىتى ئۈستىدە دەسلەپكى مۇلاھىزە
ئاز سانلىق مىللەتلەر قەدىمكى ئەسەرلىرىنى يىغىش، نەشرگە تەييارلاش ۋە دەۋر ئۈچۈن خىزمەت قىلدۇرۇش توغرىسىدا
شىنجاڭدىكى مازارلارنىڭ بىناكارلىق ئالاھىدىلىكى ئۈستىدە تەتقىقات
خەنزۇ تىلىدىكى سىرلىق سان «ئۈچ»نىڭ تارىخىي-مەدەنىيەت مەنىسى ۋە ئۇنىڭ ئۇيغۇرچە تەرجىمىسى توغرىسىدا
ئۇيغۇر بالىلار ئىلمىي فانتازىيەلىك ئەدەبىي ئەسەرلىرىدىكى مىللىي ئالاھىدىلىك ۋە ئۇنى تەتقىق قىلىشنىڭ زۆرۈرىيىتى
ئۇيغۇرلارنىڭ كۇتۇپخانىچىلىقى
لۇشۈن ئەسەرلىرىنىڭ ئۇيغۇرلارغا تونۇشتۇرۇلۇش ۋە تارقىلىش جەريانى
خەلق تۇرمۇشىنى ياخشىلاش پارتىيە، ھۆكۈمەت خىزمىتىنىڭ چىقىش نۇقتىسى
ئالىي مەكتەپلەر ئوقۇش تەۋەلىكىنى باشقۇرۇش خىزمىتىدە ئادەمنى ئاساس قىلىش ئىدىيەسىنى تۇرغۇزۇشى لازىم
يېقىنقى زاماندىكى رۇسىيە تاتارلىرىنىڭ شىنجاڭدىكى مائارىپچىلىق ھەرىكىتى ۋە ئۇنىڭ تەسىرى
ئالىي مەكتەپ ئىلمىي ژۇرناللىرىنىڭ ئىجتىمائىي ئورنى ۋە ئۇنىڭغا قويۇلىدىغان تەلەپلەر
ئاز سانلىق مىللەت كادىرلىرىنىڭ شىنجاڭنىڭ ھالقىما تەرەققىياتىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشتىكى مەسئۇلىيىتى ۋە بۇرچى توغرىسىدا
ئۆزبېكلەرنىڭ ئەنئەنىۋى نىكاھ تويلىرى ۋە ئۇنىڭدىكى ئۆزگىچىلىكلەر توغرىسىدا دەسلەپكى ئىزدىنىش
ئىلمىي تەرەققىيات قارىشىنى يېتەكچى قىلىپ، شىنجاڭدىكى ھەر مىللەت خەلقى رازى بولغان مائارىپ بەرپا قىلىش توغرىسىدا
قاراخانىيلار ئوردا ئەركانلىرىنىڭ ئەينى دەۋر يازما يادىكارلىقلىرىنىڭ ۋۇجۇدقا كېلىشىدە ئوينىغان رولى توغرىسىدا
كۇتۇپخانىلاردا كىتاب، گېزىت-ژۇرنال باشقۇرۇش خىزمىتى ھەققىدە ئىزدىنىش
يەر ناملىرى ۋە ئۇيغۇر تىلىدىكى يەر ناملىرىنىڭ تۈزۈلۈش ئالاھىدىلىكلىرى توغرىسىدا
13- ۋە 14-ئەسىرلەردىكى تۇرپان ئۇيغۇرلىرىنىڭ ئىجتىمائىي، سىياسىي ۋە ئىقتىسادىي تۇرمۇشى توغرىسىدا
ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرىدا ئىپادىلەنگەن تارىخىي مەدەنىيەت ئامىللىرى توغرىسىدا
ئۇيغۇر تىلى لوپنۇر دىيالېكتىنىڭ مەدەنىيەت تىلشۇناسلىقى جەھەتتىكى قىممىتى توغرىسىدا ئىزدىنىش
گۈل ۋە ئۇيغۇر كىلاسسىك ئەدەبىياتى
20-ئەسىرنىڭ 50-يىللىرىدىن 70-يىللىرىغىچە بولغان ئۇيغۇر داستانلىرىدىكى ئېيتىم ھوقۇقى ۋە ئىجتىمائىي جىنىس قاراشلىرى
ئالىي مەكتەپ گېزىتىنىڭ ئادەم تەربىيەلەشتىكى رولىنى تۇلۇق جارىي قىلدۇرۇش توغرىسىدا
سايلام تۈزۈمىنى مۇكەممەللەشتۈرۈشنىڭ ئەھمىيىتى
تىلنىڭ ئىقتىسادشۇناسلىق خۇسۇسىيىتى توغرىسىدا
چىرىكلىككە قارشى تۇرۇپ، پاكلىقنى تەشەببۇس قىلىش جۇڭگو كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ مۇھىم ۋە جىددىي ۋەزىپىسى
قەدىمكى ئۇيغۇر تىلىدىكى «يىڭلاڭغۇ بۇدساتۋانىڭ ھېكايىسى»نىڭ تىل ئالاھىدىلىكى ۋە يېزىلغان دەۋرى توغرىسىدا
«كۇم باسقان شەھەر» رومانى ھەققىدە مۇلاھىزە
ئېكولوگىيە تەنقىدچىلىكىنىڭ تەتقىقات دائىرىسى ۋە ئۇسۇلى ھەققىدە
شىنجاڭ ئۆزبېك شائىرلىرى ئىجادىيىتىدە زەۋقىي تەسىرى
ئۇيغۇر تىلى يېزىش مەشىقىدە ساقلانغان مەسىلىلەر توغرىسىدا
شىنجاڭدىكى ئاز سانلىق مىللەتلەرنىڭ قەدىمكى كىتابلىرى توغرىسىدا قىسقىچە چۈشەنچە
گېزىتلەردە ساقلىنىۋاتقان بەزى نۇقسانلار توغرىسىدا
سەنئەت ۋە سەنئەتكارنىڭ ساپاسى توغرىسىدا
كومپيۇتېردا ئىسپات ئىگىلەش تېخنىكىسى ھەققىدە
«قۇتادغۇ بىلىك»تىكى قانۇن ئىدىيەسىنىڭ كېيىنكى دەۋرلەرگە كۆرسەتكەن تەسىرى توغرىسىدا